Τα φίλτρα σωματιδίων πετρελαίου (DPF) αποτελούν βασικό στοιχείο των σύγχρονων πετρελαιοκινητήρων, με στόχο τη μείωση των εκπομπών αιθάλης και τη συμμόρφωση με αυστηρότερα περιβαλλοντικά πρότυπα. Ωστόσο, η σωστή λειτουργία τους εξαρτάται άμεσα όχι μόνο από τον τρόπο οδήγησης, αλλά και από το λιπαντικό που χρησιμοποιείται στον κινητήρα.
Τα low-SAPS λιπαντικά δεν είναι απλώς μια «σύσταση». Είναι τεχνική απαίτηση για κινητήρες με DPF. Η χρήση ακατάλληλου λαδιού μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη φραγή του φίλτρου, συχνές αναγεννήσεις, απώλεια απόδοσης και σημαντικά αυξημένο κόστος συντήρησης. Για να γίνει κατανοητό το γιατί, πρέπει να εξετάσουμε τι ακριβώς σημαίνει SAPS και πώς αλληλεπιδρά με το DPF.
Τι είναι το DPF και πώς λειτουργεί στην πράξη
Το φίλτρο σωματιδίων πετρελαίου (Diesel Particulate Filter) έχει σχεδιαστεί για να παγιδεύει τα στερεά σωματίδια αιθάλης που παράγονται κατά την καύση του πετρελαίου. Καθώς τα καυσαέρια περνούν μέσα από το φίλτρο, τα σωματίδια συγκρατούνται και δεν απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα.
Με την πάροδο του χρόνου, το φίλτρο γεμίζει και απαιτείται αναγέννηση. Κατά την αναγέννηση, η αιθάλη καίγεται σε υψηλή θερμοκρασία και μετατρέπεται σε αέριο. Το κρίσιμο σημείο εδώ είναι ότι μόνο η αιθάλη καίγεται. Ό,τι δεν καίγεται παραμένει μόνιμα στο φίλτρο.
Τι σημαίνει SAPS και γιατί αφορά άμεσα το DPF
Ο όρος SAPS προέρχεται από τις λέξεις Sulphated Ash, Phosphorus, Sulphur (θειική τέφρα, φώσφορος, θείο). Αυτά τα στοιχεία προέρχονται κυρίως από τα πρόσθετα του λιπαντικού και όχι από το ίδιο το καύσιμο.
Όταν το λάδι καίγεται μερικώς μέσα στον κινητήρα (κάτι φυσιολογικό σε όλους τους κινητήρες), τα SAPS μετατρέπονται σε ανόργανη τέφρα. Σε αντίθεση με την αιθάλη, αυτή η τέφρα δεν καίγεται κατά την αναγέννηση του DPF. Παραμένει εγκλωβισμένη στο φίλτρο και συσσωρεύεται μόνιμα.
Γιατί η τέφρα είναι ο μεγαλύτερος «εχθρός» του DPF
Η αιθάλη είναι αναγεννήσιμη. Η τέφρα όχι. Κάθε φορά που χρησιμοποιείται λιπαντικό με υψηλή περιεκτικότητα σε SAPS, μικρές ποσότητες ανόργανης τέφρας συσσωρεύονται στο DPF. Με τον καιρό, αυτή η συσσώρευση μειώνει τον ωφέλιμο όγκο του φίλτρου και περιορίζει τη ροή των καυσαερίων.
Το αποτέλεσμα είναι:
- συχνότερες αναγεννήσεις
- αυξημένη κατανάλωση καυσίμου
- αύξηση θερμικού φορτίου
- πιθανή είσοδος καυσίμου στο λάδι
- τελικά, ανάγκη καθαρισμού ή αντικατάστασης DPF
Όλα αυτά δεν είναι θεωρητικά. Είναι άμεσες, πρακτικές συνέπειες λάθος επιλογής λιπαντικού.
Τι είναι τα low-SAPS λιπαντικά και πώς προστατεύουν το DPF
Τα low-SAPS λιπαντικά έχουν σχεδιαστεί με χαμηλή περιεκτικότητα σε τέφρα, φώσφορο και θείο, διατηρώντας παράλληλα υψηλή προστασία κινητήρα. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω εξελιγμένων πακέτων πρόσθετων που μειώνουν την παραγωγή ανόργανης τέφρας χωρίς να θυσιάζουν τη λιπαντική απόδοση.
Με απλά λόγια, τα low-SAPS λάδια:
- παράγουν λιγότερη μη καύσιμη τέφρα
- επιβραδύνουν τη μόνιμη γήρανση του DPF
- διατηρούν σταθερότερη λειτουργία συστήματος εξαγωγής
- μειώνουν την πιθανότητα δαπανηρών επισκευών
Low-SAPS και προστασία κινητήρα: υπάρχει συμβιβασμός;
Ένα συχνό λάθος είναι η αντίληψη ότι τα low-SAPS λιπαντικά «προστατεύουν λιγότερο» τον κινητήρα. Στην πραγματικότητα, τα σύγχρονα low-SAPS λάδια είναι σχεδιασμένα ειδικά για κινητήρες με DPF και EGR, όπου οι απαιτήσεις είναι αυξημένες.
Η προστασία επιτυγχάνεται όχι μέσω υψηλών ποσοτήτων τέφρας, αλλά μέσω ποιοτικότερων βάσεων και πιο στοχευμένων πρόσθετων. Έτσι, ο κινητήρας προστατεύεται επαρκώς, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζεται η μακροχρόνια λειτουργία των συστημάτων αντιρρύπανσης.
Τι συμβαίνει αν χρησιμοποιήσεις λάθος λιπαντικό σε κινητήρα με DPF
Η χρήση non-low-SAPS λιπαντικού σε κινητήρα με DPF μπορεί να οδηγήσει σε:
- πρόωρη φραγή φίλτρου
- συχνά warning lights
- μειωμένη απόδοση
- αυξημένη κατανάλωση
- ακριβές επισκευές
Σημαντικό είναι ότι τα προβλήματα αυτά δεν εμφανίζονται άμεσα. Δημιουργούνται σταδιακά, κάτι που κάνει τη διάγνωση πιο δύσκολη και το κόστος μεγαλύτερο όταν τελικά γίνει αντιληπτό.
Πώς να επιλέξεις σωστά low-SAPS λιπαντικό για τον κινητήρα σου
Η επιλογή πρέπει να βασίζεται:
- στις προδιαγραφές του κατασκευαστή
- στην ύπαρξη DPF/EGR
- στον τρόπο χρήσης (πόλη, ταξίδια, βαριά χρήση)
Δεν αρκεί να είναι το λάδι «καλό». Πρέπει να είναι τεχνικά συμβατό με το σύστημα εξαγωγής και τις συνθήκες λειτουργίας του κινητήρα.
Συμπέρασμα
Τα low-SAPS λιπαντικά δεν είναι προαιρετικά για κινητήρες με DPF. Είναι αναγκαία για τη σωστή λειτουργία, τη μακροχρόνια αξιοπιστία και τον έλεγχο του κόστους συντήρησης. Η τέφρα που δεν καίγεται είναι ο πραγματικός εχθρός του φίλτρου σωματιδίων, και μόνο τα low-SAPS λάδια μπορούν να περιορίσουν τη συσσώρευσή της.
Η σωστή επιλογή λιπαντικού προστατεύει όχι μόνο τον κινητήρα, αλλά και ολόκληρο το σύστημα αντιρρύπανσης.